O’zbek-Turk so’zlari | Özbek-Türk Sözleri

abadiy  ebedî, ilelebet, kalıcı
abadiyan  ebediyen
abjir  becerikli
achchiq  acı
achchiqlanish öfke
achchiqlanmoq hiddetlenmek
achinmoq  hayıflanmak
achitqi  maya
adab  edep
adabiy  edebî
adabiyot  edebiyat
adash  adaş
adashmoq sapıtmak, şaşmak, şaşırmak, yanılmak
adib  edip, yazar
admiral  amiral
adolat  adalet, hak
adolatsizlik mağduriyet
adovat  kin, düşmanlık
adres  adres
afsona  efsane, mitoloji, söylenti
afsus  yazık
afsuski  maalesef
afsuslanmoq hayıflanmak
afzal  yeğ
agar  eğer, şayet
ag’darmoq devirmek, yıkmak
ahamiyat  ehemmiyet, önem
ahamiyat  ehemmiyet, önem
ahdlashgan nişanlı
ahliya  munis, cana yakın
ahmoq  ahmak, aptal, salak
ahmoqlik  hamâkat
aholi  nüfus
ajablanmoq garipsemek, hayret etmek, şaşırmak
ajabo  acaba
ajal  ecel
ajdar  ejder
ajdod  ecdat, soy
ajoyib  acayip, güzel, harikulâde, ilginç, şaşırtıcı
ajralishmoq boşamak
ajralmoq  ayrılmak
ajratmoq  ayırmak, sökmek
aka  ağabey
aks  aksi, hayal
aksariyat  çoğunluk, ekseriyet
aksilharakat irtica
aksirmoq  aksırmak
aks-sado  yankı
aktiv  aktif
aktyor  oyuncu
alahlamoq sayıklamak
alahsiramoq sayıklamak
alam  elem
alanga  alev
alayna  açıkça
albatta  elbette, illâ, ille, tabiî
aldamchi  dolandırıcı, üçkâğıtçı
aldamoq  aldatmak, dolandırmak, oyalamak
aldanmoq  kanmak, kapılmak
aldoqchi  kalleş, sahtekâr
aldov  iğfal
aldovchi  hokkabaz
alhamdulilloh elhamdülillah
alifbe  alfabe
alkogol’  alkol
alla  ninni
Alloh  Allah, Hak
almashgan değişik
almashish  değişim, mübadele
almashmoq değişmek
almashtirish değişim, mübadele
almashtirmoq değiştirmek
a’lo  pekâlâ, yeğ
alohida  ayrı, müstesna
alomat  alâmet, nişan
aloqa  alâka, ilgi, ilişki, irtibat
aloqador  ilişik
aloqalanmoq yanaşmak
alvido  elveda
amaki  amca
amal  işlem
amaldagi  cari, geçerli, muteber, yürürlük
amaliy  uygulamalı
ambulatoriya muayenehane
amin  emin
amma  hala
ammo  ama, fakat
amr  emir
an’ana  âdet, gelenek
an’anaviy  mutat
andisha  endişe
anglamoq  anlamak
anglashmoq anlaşmak
aniq  belli, dakik, etken, kesinlikle, muhakkak, müşahhas, okunaklı
aniqlamoq saptamak
aniqlik  hassasiyet, vuzuh
anjir  incir
anketa  anket, sicil
anor  nar
anqov  şaşkın
antiqa  yaman
aprel’  nisan
aqidaparast yobaz
aql  akıl, zihin
aqllilik  sağduyu
arafa  arife
aralash  karışık
aralashgan karışım
aralashish müdafaa
aralashmoq karışmak
arava  araba
arbob  erbap
arg’imchoq salıncak
ari  arı
ariza  dilekçe
ark  kemer
armiya  ordu
armon  ukde
armug’on  armağan
arpa  arpa
arqon  ip
artmoq  kurulamak, silmek
arvoh  hayalet, hortlak
arzimagan cüz’î
arzon  ucuz
arzonlashmoq ucuzlaşmak
arzonlashtirish ıskonto
arzonlashtirma indirim
asab  sinir
asabiy  asabî, sinirli
asabiylashmoq sinirlenmek
asablanmoq huylanmak
asal  bal
asar  eser, yapıt
asbob  alet
ashula  şarkı
ashyo  eşya, şey
asil  soylu
asil  asıl
asilzoda  asil
asirlik  esaret
askar  asker, er
asl  asıl
aslaha  silah
aslida  zaten
aslo  asla
aslzoda  soylu
asorat  esaret
asos  esas, ilke, kaide, kanıt, menşe
asosan  esasen
asosiy  başlıca, genel
asr  asır, yüzyıl
asramoq   korumak, sakınmak
assotsiatsiya çağrışım
asta  yavaş
astag’furulloh estağfurullah
asta-sekin gitgide, gittikçe
ata  ata
atama  tabir
atamoq  adamak
atir  ıtır
atirgul  gül
atir-upa  ıtriyat
atoqli  ünlü
atrof  çevre, dolayı, etraf, ortalık, yöre
avaylamoq sakınmak
avf  af
avgust  ağustos
avliyo  ermiş, evliya
avlod  evlât, kuşak, nesil, soy
avtobus  otobüs
avtomatik otomatik
avtomobil’ araba
avtonom  muhtar
avval  evvel, önce, peşin
avvalo  evvelâ, hele, ilkin, siftah
axloq  ahlâk, maneviyat, moral
axloqsiz  müstehcen, soysuz
ayamoq  esirgemek
ayb  ayıp, kabahat, kusur, suç
aybdor  fail, suçlu
ayblamoq  ayıplamak, kınamak, suçlamak
ayblanmoq gocunmak
ayblanuvchi sanık
ayblilik  yüzkarası
ayblov  itham
ayg’oqchi  jurnalist; casus, ayakçı
ayiq  ayı
ayirmoq  ayırmak
aylanmoq  devretmek, dolanmak, dönmek
aylantirmoq çevirmek
aynan  işte
ayni  aynı
ayniqsa  başlıca, bilhassa, özellikle
ayol  bayan, kadın
ayon   ayan, açık, belli
ayovsiz  acımasız
ayoz  ayaz
ayri  çatal
ayricha  ayrı
ayron   ayran
aytarli  yeterli
ayyor  kurnaz
aza   matem, yas
azal   ezel
azamat   kudret; gürbüz
aziz   aziz, değerli, kutsal
a’zo  aza, organ, uzuv, üye
azob   azap
azoblanmoq  kahrolmak
azob-uqubat işkence
azon   ezan
azroil  azrail
bachkanalik sululuk
bachki  kuzu
badal  karşılık
badan   beden
badavlat  müreffeh, varlıklı, zengin
badbashara suratsız
badbin   kötümser
badfe’l   huysuz
badjahl   hırçın
badqovoq  somurtkan
badxulq   huysuz
bagaj   bagaj
bag’ishlamoq adamak
bag’ritosh kalpsiz
bahavo   havadar
baho   fiyat, not
bahor   bahar, ilkbahar
bahr   değer
bahs   münakaşa
bahslashmoq  kırışmak, yüzleşmek
bajarish  tahakkuk
bajarmoq  kotarmak
bajaruvchi  fail
baland   yüksek
balandlik  yokuş
balchiq  çamur
baliq  balık
balki  belki
ball  puan
balli  bravo
balo  belâ
banan  muz
band  madde
banda  kul
bandargoh iskele
bank  sandık
banna  banyo
bannaxona banyo
baqaloq  şişko
baqiriq   çığlık
baqirmoq  bağırmak, kükremek, zırlamak
baqlajon  patlıcan
baquvat  sağlam
baquvvat  dinç
baraka  bereket
baravar  beraber
baravarlashtirmoq dengelemek
bardoshli  dayanıklı
bardoshlilik mukavemet
barg  yaprak
bari  olanca
barmoq  parmak
barqaror  sabit
barqarorlik istikrar
bashara  surat
bashoratchi kâhin
bastalamoq bestelemek
batal’on  grup
baxmal  kadife
baxshi  ozan
baxt  saadet
baxtiyor  mes’ut, mutlu
baxtli  mes’ut, mutlu
baynalmilal beynelmilel, enternasyonal
bayonot  beyanat, demeç
bayram  bayram
bayroq  bayrak, sancak
ba’zan  kâh
ba’zi  bazı
bebosh  haylaz
bechora  miskin, zavallı
bechorahollik sıkıntı
befoyda  hayırsız, nafile
begona  yabancı
begonalashmoq uzaklaşmak
begonasiramoq yadırgamak
begunoh  masum
behad  aşırı
behayo  müstehcen
behi  ayva
behisoblik  ifrat
behuda  nafile
beka  asil kadın
bekach  yüksek dereceli şahısların hanımı
bekat  durak
bekor  boş
bel  bel, vasat
belanchak salıncak
belbog’  kuşak
belgi  alâmet, nişan, simge, şiar
belgilamoq belirlemek, işaretlemek, kaydetmek, kesmek, saptamak
bemor  hasta, rahatsız
beor  yılışık, arsız
beparvo  gafil, ihmalkâr, vurdumduymaz
beparvolik gaflet, ihmal
beqaror  değişken, mütereddit, oynak
ber-  ver-
berahm  gaddar
berilgan  düşkün, maruz
berilmoq  kapılmak
berkitmoq örtmek
bermoq  vermek
beshik  beşik
bet  sahife, sima, yüz
betakalluf lâubalî
betaraf  çekimser, yansız
betartib   karmakarışık
betayin  kalleş, serseri, uçarı
bezak  motif, nakış, süs
bezaksiz  yalın
bezamoq  süslemek
bezanmoq donanmak
bezdirish  taciz
bezdirmoq sırnaşmak
bezgak  sıtma
bezmoq  bezmek, usanmak
bezovtalik üzüntü
bibliografiya kaynakça
bichilgan  hadım
bichim  biçim, kesim, üslûp
bichmoq  biçmek
bilaguzuk  bilezik
bil’aks  bilâkis
bilan  ile
bildirgich  kılavuz, rehber
bildirish  bildiri, demeç
bildirmoq   lütfetmek
bilim  bilgi, irfan, kültür
bilimdon  uzman
bilinmoq  belirmek, yansımak
bilish  marifet
bilmoq  bilmek
bilvosita  dolayısıyla
binafsha  menekşe
binafsharang mor
bino  bina, yapı
birakay  lâyık, değerli, çok güzel
birdamlik  dayanışma
birgalikda  beraber, birlikte, ortaklaşa
birgalikdagi müşterek
birgina  biricik
biri  birisi
biriktirmoq kenetlemek
birja  borsa
birlashgan müttefik
birlashmoq birleşmek, bitişmek
birlik  oda
biroz  biraz
bismillo  besmele
bismilloh  bismillâh
bitim   antlaşma, kontrat, mukavele, sözleşme
bitiruvchi  mezun
bitishmoq  uzlaşmak
bitkaz-  bitir-
bitmoq  bitmek, yetişmek
bo’lak  bölük, kısım
bob  fasıl
bobo  dede
bodring  hıyar, salatalık
bog’  bağ, bahçe, demet
bog’bon   bahçıvan
bog’ich  ilik, ilmek, ilmik
bo’g’ilmoq solumak
bo’g’in  hece
bo’g’iz  boğaz, gırtlak
bog’lam  demet, ukde
bog’lamoq bağlamak
bog’lanish bağlantı
bog’lash  ilhak
bog’li  izafî
bog’lik  üzerine
bo’g’moq  boğmak
bo’g’oz  boğaz
bog’oz  hamile
boj  gümrük
boja  bacanak
bojxona  gümrük
bokira  bakire
bo’kirmoq  kükremek
bol  bal
bola  çocuk, uşak, velet
bo’ladigan olan
bo’lak  kalıp, parça
bolakay  biricik yavru
bolalamoq üremek
boldiz  baldız
bolg’a   çekiç
bo’lim  daire, dal, fasıl, kesim, kol, madde, masa, şube
bo’linmo  birlik
bo’lishmoq üleşmek
bo’lishsiz  olumsuz
bo’lmoq  bulunmak, olmak, yapmak
bolt  cıvata
bolta  balta
boq  bağ
boqmoq   bakmak, beslemek, gözetmek, gütmek
bor  mevcut, var
bora-bora gitgide, gittikçe
bo’ri  kurt
boricha  olanca
borish  gidiş
borlik  varlık
borliq  varlık
bormoq  varmak
bo’ron  fırtına
bo’rttirmoq abartmak
bor-yog’i  ancak
bo’sa  öpücük
bosh  baş, başlıca
bo’sh  boş
bosh  genel
bo’sh  gevşek
bosh  kafa, kelle
bo’sh  serbest
bo’shalmoq boşalmak
bo’shamoq boşalmak
bo’shashmoq gevşemek
bo’shatish tahliye
bo’shatmoq kotarmak, salmak
boshlamoq başlamak
boshlang’ich başlangıç
boshlangich iptidaî
boshlanish siftah
boshliq  amir, başkan, elebaşı, lider
boshlovchi öncü
boshoq  kelle
boshpana  konut, kümes, sığınak
boshqa  başka, diğer, gayri, öbür, öte, öteki
boshqariluvchi güdümlü
boshqarish yönetim
boshqarma idare, işletme
boshqarmoq çevirmek, yönetmek
boshqaruv idare
boshqaruvchi yönetici
boshqatdan yeniden
boshqotirma bulmaca
bosma  baskı
bosmaxona matbaa
bosmoq  basmak, dövmek, tabetmek
bosqich   aşama, merhale, mertebe, safha
bosqin  basamak, baskın, saldırı
bosqinchi  saldırgan, şakî
bostirmoq sindirmek
botir  er, yiğit
botmoq   batmak
bo’xton  iftira
bo’y  boy
boy  varlıklı, zengin
boyagi  demin
bo’ydoq   bekâr, mücerret
bo’yin  boyun, ense, gerdan
boylamoq  sarmak
boylanmoq  sarılmak
boylik  servet, var, varlık, vüs’at
bo’yomoq  boyamak
bo’yoq  boya
bo’yrak  böbrek
bozor  çarşı, pazar, piyasa
bozorgir  rayiç
bozori  revaç
bu  bu
bufet  kantin
bug’doy  buğday, tahıl
bug’doyrang esmer
bu’g’ilmoq bunalmak
bugun  bugün
buhron  buhran, kriz
bukilmoq  yamulmak
buklangan  kıvrak
bukmoq  bükmek, kırmak
bukur  kemer
bulamoq  bulamak
bulbul  bülbül
bulg’amoq bulamak
bulg’angan bulanık
bulg’anmoq kirlenmek
buloq  çeşme, kaynak, membâ, pınar
bulut  bulut
bunday  şöyle
bunyod kel- ortaya çıkmak
buqmoq  kıvırmak
buralgan  kıvrak
buramoq  kıvırmak
burch  ödev
burchak  köşe
burga  pire
burgut  kartal
burilish  viraj
burilmoq  dönmek, kıvırmak, sapmak
burishmoq kırışmak
burkamoq sarmak
burkanmoq sarılmak
burki  kemer
burmoq  çevirmek
burro  keskin
burulish  dönüm
burun  burun
but  bacak, put
butun  bütün, hep, olanca, sağlam
buvi  nene, nine
buxgalteriya muhasebe
buyon  geri
buyruq  buyruk, emir
buyuk  büyük, kodaman, ulu, ulvî, yüce
buyurmoq buyurmak, emretmek, ısmarlamak
buyurtma  sipariş
buyurtmachi müşteri
buzg’unchi oyunbozan, yıkıcı
buzilgan  sapık
buzilish  arıza
buzish  ihlâl, tahribat
buzmoq  becermek, bozmak, feshetmek, saldırmak, sarsmak, yıkmak
buzoq  dana
buzuq  sapık
buzuqlik  fuhuş
byuro  masa
byurokratiya bürokrasi
byutjet  bütçe
choq  1. zaman 2. kor
chorsi  kuşak, kare
choynak  çaydanlık
de-  de-
dengiz  deniz
do’st  dost
dum  kuyruk
e-  er-
ehtiyot  ihtiyat
erinchak  tembel
erka  şımarık
erkak  erkek
g’oza  koza
gapir-  konuş-
gilam  kilim, halı
go’dak  tıfıl, çocuk
go’l  saf adam
go’r  mezar
go’sht  et
go’yo  güyâ
gugurt  kibrit
hahsak  eşek
hazil  şaka, hazil
hijja  hece
himo  imâ
ho’kiz  öküz
hovuch  avuç
ichak  bağırsak
ikkala  her iki
ikkalamiz  ikimiz birden, her ikimiz
ikki  iki
ikkovi  ikisi
ilay  kil
ilon  yılan
isbot  isbât
ishtibo  şüphe
jaranglilashish tonlulaşma
jo’ja  civciv
jonivor  canlı
kabi  gibi
kavish  ayakkabı, pabuç
kerak  gerek
kichkina  küçücük
kirpik  kirpik
kiy-  giy-
kiyim  giysi, elbise
ko’cha  sokak
ko’ra  göre
kulimsira-  gülümse-
mahkam  sağlam, muhkem
mayib  sakat
mehmon  misafir
mo’min  mümin
mudir  müdür
mufti  müftü
mujda  müjde
mulozimat nezâket
mushkul  müşkil
muz  buz
muz-qoymak dondurma
narsa  şey, eşyâ
nayrang  hile, oyun
nazir  adak, nezir
ne’mat  nimet
nechük  neden, niçin
nima  ne
nishab  eğim, iniş
niyat  niyet
nonko’r  nankör
nonvoy  fırıncı
noyib  vekil
nozik  nâzik
o’g’il  oğul
o’git  öğüt
o’in  yer
o’lik  ölü
obro  itibar, hürmet
og’iz  ağız
og’zaki  sözlü, şifahi
ojiza  aciz kadın, acize, acuze
oltin  altın
orus  Rus
ottiz  otuz
oychan  düşünceli
oyin  oyun
oynak  ayna
pichoq  bıçak
qalbaki  sahte
qarich  karış
qimmat  kıymet
qirov  kırağı
qisiq  kısık
qo’rqinch  korkunç
qo’shin  ordu
qo’shni  komşu
qoltiq  koltuk (organ)
qorin  karın
qutul-  kurtul-
rostakam(iga) ciddî
sakin  yavaş, sakin
sandiq  sandık
savol  soru
shaftoli  şeftali
shahar  şehir
shox  şuh
siyrak  seyrek
so’zla-  söyle-
soda  sade, basit
soroq  soru
suhbat  sohbet, konuşma
suv  su
tarozi  terazi
tarvuz  karpuz
tek-  değ-
tilla  altın
tola  lif
toqqiz  dokuz
tovush  ses
tulki  tilki
tuproq  toprak
tushish  düşme
tuxum  yumurta
uchala  her üçü
uchalang  üçünüz
uchalasi  her üçü
unli  ünlü, sesli
uy  ev
xarxasha  gürültü, patırtı
xatin  hatun
xijolat  utanç, utanma
xilvat  kuytu, gözden ırak; halvet
xislat  nitelik, vasıf; hıslet
xoroz  horoz
xullos  özet; özetle
xush  hoş
yalang’och çıplak
ye-  ye-
yigirma  yirmi
yiroq  ırak, uzak
yo’lak  patika
yodaki  ezberden
yolg’iz  yalnız
yomg’ir  yağmur
yoqa  yaka
yuza  yüzey, satıh
yuzaki  baştan savma, rastgele
zoraki  istemeden

22 Comments to “O’zbek-Turk so’zlari | Özbek-Türk Sözleri”

  1. koprok lafzlar kerakli akalar !

    türkcha özbekcha ikkov türk tilidir!

    birlashmoq kerakli!

    cCc

  2. Salom,

    Raxmat ayrim o’zbek so’zlarining turkchasi uchun, lekin siz o’zbek so’zlari deb yozganlaringizning xammasi tajik so’zlari, masalan be-, no- bilan boshlanadiganlari, agar o’zbek tilidan tajikchani olib tashlasa, turkiyada turklarning tilidan arabchani olib tashlasa, tajiknichani olib tashlangan o’zbekcha bu arabchani olib tashlangan turkiyaning turkchasi boladi. Siz Olimlar iltimos shu narsaga etibor beringlar. Xozirgi o’zbekchani o ‘zbekcha deb xam atash qiyin, chunki 90% so’zlar tajikcha. Yoqotish kerak buni. Qani bizning o’zbekchamiz? keng qollaniladigan – bekor, bebaho,-? nimaga shuni ishlatamiz, bekor – degani bu ishsiz yoki bo’sh degani o’zbekchada, lekin chala tajiklar bekor – bebaho deganni ishlatishni yaxshi korishidi, iltimos sizlardan o”zbekchadan tajikchani chiqarib tashlanglar.

    Xurmat ila,
    Arslan

    • assalomu alaykum “O’zbek” ukam

      men rozi boldim
      va sanin sozlaring tog’ri

      biz hammimiz bu türk tilimiz uchun (özbekcha,türkcha) aliy maksad va yüksek gayemiz uchun ishlaymiz

      xozirgi türk tilimiz (özbekcha,türkcha) yarado
      türk tilimizni chet ta’sirdan qutultishmiz kerak

      türk timizge ozodaliq va ozodliq kerak

      huda yar bolsin ukam
      yaxshi qol

    • Çağatay Türkçisiniñ devamı bolğan Özbekçe ve Uyghurçe’de Farsçaniñ tesiri tolimu küchlük. Mesilen bizniñ uyghurçide hem köpligen kelimiler Farsçe. Bezide oylap qalimen, eger birdinla tuyuqsiz tilimizdiki Farsçe sözler yoqilip ketse biz bir kekeç (tilsiz)’gha aylinip qalsaq kirek. Emma künimizde bu Farsî terkiblerni tildin qoğlap chiqarmaq bési müşkül dür.

  3. “Dil”le ilgili konuşmadan önce “dil”in tanımlarına göz atmanızı tavsiye ediyorum.

    Yaşayan, halkın itibar ettiği dile saygıda kusur etmemek lazım. Malum “tilga e’tibor, xalqqa e’tibor”

    Kökeni ne olursa olsun milletimiz tarafından kabul görmüş her kelime Türkçedir ve tarihimizin, kültürümüzün zenginliğidir. Milletin dilinden koparak ona hizmet edilemez. Bu konuda ölçü bellidir: Türkçe karşılığı olan ve halka mal olmamış, mecazlaşarak edebi dilimize güzellik katmamış yabancı kökenli sözcükler hariç en güzel ve en öz Türkçe yaşayan Türkçedir. Halk ve zaman en adil ayıklayıcıdır. Bunun dışında dile yapılacak her müdahale öz evladını özüne yabancılaştıracaktır.

  4. Yox qulnoma gardas
    Xalgi dövlet müdefiye etmirse va bütün avrupaya yaxud qerb sekini alemine ve onlarin pislesmis va exlaqsiz tesirlari dilde olsun medeniyyette olsun izin,imkan ve azadligi verirse
    biz nece bunu yebul ederik ?yäni biz HER SEYLE razilasak va ondan sonra “budu türk dilimiz diyek “mi niyyetiniz? yoxsa cinsimizin pozulmasiyla fexr mi edirsiniz anlamirem.Xarici ve gelme diller nece türk dili olarki?Ancaq bu türk dilimizi mehv edir.Sizde hec mi heya va exlaq yox.Ceheletten artiq imtina edip qurtulun yoxsa xariciler tesir edip bizi dilde pis yola sövq edecek.
    Bize xalis ve qatisigi olmayan türk dili gerek
    atatürkün bir yaxsi sözü vardi “Ülkesini, yüksek istiklâlini korumasını bilen Türk Milleti, dilini de yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır. ”
    xatirlamaq gerek
    yaxsi yol

    • Değerlendirme için teşekkürler değerli kardeşim.

      Cinsimizin bozulmasıyla niye övüneyim ki? Sadece bu ifadeniz maksadını aşan bir ifade olmuş.

      Çok şükür Batı’nın hiçbir şeyine muhtaç değiliz. Kendi maddi ve manevi imkanlarımız bize fazlasıyla yeter. Bu ayrı bir konu. Fakat dili geliştirmek, zenginleşmesini, güçlenmesini sağlamak ona müdahale ederek olmaz. Çeşitli kaynaklarda Atatürk’ün bu yanlışı gördüğü açıkça ifade edilir. Atatürk’e rağmen yanlışta ısrar etmek sözde Atatürkçülere özgü bir davranış, bize değil.

      Rusların şivelerden dil, boylardan millet yaratma projesi topyekün bütün Batı’da hüsnükabül görmüş bir projedir. İlginç bie şekilde, kapitalist Batı da, Çarlık Rusyası da, Stalin de aynı siyaseti gütmüş, bu ortak paydada birleşmiş, tek millet olmuştur. Türk diline Rus eliyle yapılan bu müdahalenin acı sonuçlarını günümüzde de yaşamaktayız.

      Dile yapılan her müdahale bu milletin tarihini, değerlerini, kültürünü, inancını, varlığını tahrip etmekten öteye geçemeyecektir.

      1900’lerin başından bu yana Türkçülerin tezi yaşayan dilin, halkın dilinin yanında olmuştur. Tabii olmayan her yola; dilin yabancı unsurlarla doldurulması, yabancı dil bilgisi kurallarının dilimize tasallutuna da özleştirdiğimiz, Türkçeleştirdiğimiz, bizim kıldığımız şu ya da bu kökenli kelimelere karşı cadı avı başlatılmasına da karşıyız.

      Bir millet bırakın bin yıl, üç yüz beş yüz yıl, yirmi yıl önce usta kalemlerinin yazdıklarını yanı başında sözlük olmadan okuyamıyorsa o dil mağlup olmuş, yok olmuş demektir. Dili yok olan milletin kendisi de yoktur. Yoksa varız da bizim haberimiz mi yok?

    • Kardesim, basklarinin bahçesine tash atmadan önce kendine bir bak, o kadar bagirmissin, çagirmissin saf türkçe diye, ama kendinde, kendi dilinde “xarici ve gelme” sözleri bol bol kullanmissin!

      Xalgi
      dövlet
      müdefiye
      qerb
      alemine
      exlaqsiz
      tesirlari
      medeniyyette
      izin
      imkan
      SEYLE
      razilasak
      niyyetiniz
      cinsimizin
      fexr
      Xarici
      mehv
      exlaq
      Ceheletten
      imtina
      xariciler
      istiklâlini
      Milleti

  5. Saf bir dil diye bir sey yokki dogada. Vede diller ve kültürler arasinda saglam dialogun olmasi insaniyet için ancak yarardir. En parlak misali, Devleti- Aliyeyi- Usmaniye: uch arapça sözü ikki farsça bag’la bir araya getirince büyük bir türk devleti olusmus🙂

  6. Bazi Turkce-Ozbekce kelimeler, Turkce veya Ozbekce’de aynen kullaniliyor olmasina ragmen dogru olan karsiliklari yazilmamis.

    Arastirmanizi daha duzgun ve dogru kaynaklardan yapmalisiniz.

    (be)qaror- karar(sız)
    (be)taraf – taraf(sız)
    (be)tartib – tertip(siz)
    bilim – bilim
    biriktirmoq – biriktirmek
    bitim – bitim
    bog’li – bağlı
    bo’lim – bölüm
    bo’lishmoq – bölüşmek
    bosh – baş
    bo’shatish – boşaltış
    boshlanish – baslangıç
    boshlovchi – başlayıcı
    bostirmoq – bastırmak
    bu’g’ilmoq – boğulmak
    bulg’anmak – bulanmak
    burchak – burçak
    burilmoq – burulmak
    buyurmoq – buyurmak
    buzg’unchi – bozguncu
    buzilgan – bozulmuş
    buzoq – buzağı
    erinchak – eringeç
    savol – sual
    jiddiy – ciddi
    istihbo(rot) – ishtihba(rat)
    gugurt – kükürt

    • Öncelikle iletiniz ve de katkınız için teşekkür ediyorum.

      Fakat “doğru karşılıklar yazılmamış” derken neye ve kime göre “doğru” konusuna da açıklık getirmeniz gerekir. Elinizde, bu listede verilen Özbekçe kelimelerin ya da sizin önerdiğiniz karşılıkların Özbeklerin günlük hayatındaki kullanılırlık ve anlaşılırlık oranlarıyla ilgili veriler varsa paylaşabilirsiniz.

      Bu liste, Türkiye ve Özbekistan Türkçelerinin hele ki Harezm ağzının (Özbeklere göre Harezmcenin) “müşterek”leri üzerine hazırlanmış bir liste değil. Fars ya da Arap kökenli kelimelerin bu müşterekleri matematiksel anlamda zedelediğini düşünmek tarihî bir yanılgıdan öteye geçemez.

      “Arastirmanizi daha duzgun ve dogru kaynaklardan yapmalisiniz.” cümlenize gelince,

      Öncelikle “müşterek”lere dikkat çekmenizde herhangi bir sakınca yok. Fakat “Türkçülük” yapıldığı hissi uyandırılınca Özbekler reaksiyoner davranabiliyor… Bu oldukça uzun ve çatak bir konu. Kısacası kaş yapalım yapmasına ama göz de yerinde dursun.

      Saniyen bu bir araştırma değil. Daha önce bir grup Özbek ve Türk arkadaş internette (şimdi örüt bağ ya da genel ağ diyeceğim kaç Özbek arkadaş anlayacak orası bize karanlık) tamamen günlük kullanımları esas alarak bu listeyi hazırlamış, sonradan yalan yanlış da olsa bu listeye bazı eklemeler yapılmış ve değişik internet adreslerinde de bu kelimeler yayımlanmıştı. Fakat zamanla bu adresler birer ikişer sanal kabristana göç eyleyince biz de bu listeyi kemterin gündeliğimizde yaşatmaya karar verdik. Herhangi bir düzeltme yapmayı düşünmedik, düşünmüyoruz da.

      Salisen, en doğru ve dahi daha düzgün kaynağın “yaşayan dil” olduğunu unutmadan önce dile (tüm şivelere) hürmeten “el”e hürmet.

      Saygılarımla…

      (Bu arada gözüme takıldı. Sizin kaynağınız ne? bo’shatish sözü için boşaltış demişsiniz. Bizdeki -me/-ma isim-fiil eki Özbekçe’de genellikle -iş olarak karşımıza çıkıyor.)

  7. Kısaca bir şey daha belirtmek istiyorum. Şayet doğru kelimeleri bulursanız (Harezm yöresi – Anadolu yöresi) Özbekçe ile Türkçe %95 benzer dillerdir. Sizin kullandığınız Farsça kelimelerin bile bizlerde aynen kullanıldığını görürsünüz.

    Hatta bizim alfabemiz veya sizin alfabeniz eşitlendiğinde, aynı dilin konuşulduğunu görür ve şaşırırsınız.

    Kolay gelsin.

  8. Senlar o´zlarincha kimni tarbiyalayabsanlar ? yig´ishtir atala Turk tilingni vatan gadolar davlatni siyosaqti senga yoqmasa turka ishonasanmi vatan ; Senga o´xshagan chala savotlarni ko´pligidan Hamma yoq harom bo´laybi , O´zligini bilmagan ahmoqlar !Sen turklarnmi targ´ib qilganincha o´zingni kimlig i ni bilib o´zbekliginini isbotlar !!!Q Nimaga buncha turklarnika osilasalr hayoronman , Hali nima shularga ishonaib o´zbekistoni obond qilmoqchimsilar xaromilar suf senlarga ahmoq eshal miyalar !Avval o´zingli angla kiyin to´g´ri yoq tanla!!! Senga o´xshagan turk parastalar hali rasavoölaring chiqadi !!! Yana bular demakartik davlat xoxlarmish ?? Qaysingni qo´lingdan nima keladi aytchi ?? Karimiov yomon bo´lsa hma sengqa o´xshakgan turjklarni quvib to´g´ri qiladi ! Suf senlarga O´zbek degan nom ! O´zligini soatgan Ahmaoq eshla miyalar !!!
    ——————————————————
    Ülke : Germany
    Bölge/Şehir : Brandenburg / Wittstock
    IP : 109.42.136.106
    HOST : ip-109-42-136-106.web.vodafone.de
    ——————————————————
    abror-303@list.ru
    ——————————————————

  9. O’zbekchani qayerda o’rganding? O’ris maktabidami?

  10. O’zbekcha-Turkcha lug’ati: http://www.gaspirali.net/uz/sozluk

  11. turkları yamonlamang ularda musulmon dılıbzda dınıbızda aynı halq allahı bandası ularam. bır maqola aqlma galdı shu yozgan gapıza bır ichkı otı arığdan hatlaganını gurıptı dummı kutarılıb gutı gurınganda ichkı qahqaha otib gulıptı. u ichkını habarı yuxtıkı uznı gutı har zamon ochıq

  12. Bende Türkiyeden Türküm. 40 Yildir avrupada yasiyorum. Türkiye Türklerinin Türkce üzerine burnubüyüklük yapmalarini yargiliyorum. Son günlerde dinledigim birkac Özbek sarkisi gözlerimi yasartti. Bukadar güzel, bukadar temiz ve Türk insaninin ruhunu we özünü seslendiren, herseyi ile ahenkli ve uyumlu bir Türkceden, ders almak ve Özbekcedeki bu temiz Türk-ruhunu tekrar canlandirmak gerekir. Sirf dil degil, Giysileriyle, Gelenekleriyle, Sanatiyla Özbeklere hayranlikla bakiyor ve övünüyorum. Avrupa hayrani Türkiye Türkleri nasil ruhlarini ve kimliklerini yavas yavas kaybettiklerinin farkinda bile degiller, YAZIK!

    • Çok doğru tespitler. Özbekler Türk-İslâm kültürünün doğduğu ana havzada yaşıyorlar. Özbekistan büyük oranda hem inanış hem yaşayış olarak Anadolu Türklerinin atayurt Türkistan’dan taşıdıkları değerlerin kaynağı. Son yüzyıl hem orada hem burada kültürümüzden çok şeyler alıp götürse de benim bu büyük medeniyetin yeniden canlanacağına olan inancım tam.

  13. merhaba ben marmara üniversitesinde türk dili ve edebiyatı okuyorum ve bu yıl özbekçe dersimiz var bana yardımcı olur musunuz kelimeleri çevirmem konusunda dayet güzel okuyabiliyorum ama anlamlarını bilmiyorum…

    • uzbekfirespeaker.com dan da yararlanabilirsiniz. Bizim ilgimiz heveskâr düzeyinde olmakla birlikte bilginin paylaşıldıkça çoğaldığı bildiğimizden mıdır nedir Özbek diliyle ilgili her türlü bilgi, belge ve paylaşıma elbette imkanat dahilinde açığız.

      Omadlar.

  14. Umuman turk o’zbek degan gapni kim o’ylab topgan, hayronman. Biz o’zagi, ildizi bir xalqmiz, shunday emasmi?

  15. Иккинчи шарҳчининг гапини тасодифан ўқиб қолдим. Жонли тилда ҳар хил тиллардан кирган сўзлар учраши мумкин. Аммо уларни олиб ташлаб бўлмайди. Тил жонли организм, ўзбек тилидан ҳам тожикча, арабча сўзларни олиб ташлаш шарт эмас.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: