Nevâi’nin Kabri Yetim Kalmakta – ozodlik.org


Özbek edebî dilinin kurucusu olarak kabul edilen Ali Şer Nevâi’nin kabri yaklaşık 8 yıldan beri bu şekilde durmakta.

09.02.2010

Özbekistan hükümetinin Ali Şer Nevâi’nin mezarının bulunduğu yerde görkemli bir anıt mezar kurulması girişimi neticesinde mezar üstündeki eski kümbet yıkıldı. Fakat yeni anıt mezar hakkında ortaya çıkan anlaşmazlık sebebiyle büyük şairin kabri yaklaşık sekiz yıldır inşaat halinde duruyor.

Bozuk kabrimi gören okçu pazarına benzetir,

Firâkın okundan öyle görerek  peykân-ı per her yan,

diye yazmıştı Ali Şir Nevâi gazellerinden birinde. İşte bu beyti okuyan kişide, ulu şairin, mezarının yıkılacağını önceden bilmiş mi düşüncesi doğuyor. Günümüzde ulu şairin Herat şehrinde bulunan mezarı sadece açık bir mezar. Onun şanına lâyık görkemli yapı hiçbir zaman kurulmamış.

Bundan yaklaşık 50 yıl önce Nevâi’nin mezarı üstüne kurulan alelâde yapı da tahminen 8 yıl önce yıkılmıştı. Gerçekten de adı geçen yapıyı Özbekistanlı mühendisler, mezar üzerine bir anıt kurmak amacıyla yıkmışlardı.

Özbekistan yönetiminin Nevâi’ye anıt mezar kurmak için hayata geçirmek istediği proje de Kabil ve UNESCO’nun devreye girmesiyle uygulanamadı. Sonuçta Nevâi’nin kabri açık bir mezara dönüştü.

Afganistanlı Özbekler, Afganistan devletinden Nevâi’nin kabrinin bulunduğu yere o zât-ı âlînin şan ve şerefine lâyık görkemli bir anıt kurulmasını istiyorlar. Afganistanlı Özbek gençlerinden biri şöyle diyor:

–          Birkaç yıl önce Özbekistan devleti tarafından bu makbereyi düzenleme girişimi oldu. Fakat bu çalışmaya,Afganistan  İletişim ve Medeniyet Bakanlığı engel çıkardı. Eğer bu şekilde giderse, o şu anki durumundan da beter bir harâbeye dönüşür. Bizim ümidimiz ve isteğimiz bu anıtın restorasyonuna gerçekten yönelmeleridir.

Feryab ilinin Afganistan parlementosu alt kanadındaki vekili Serdar Muhammedrahmanoğlu, Nevâi makberesinin açık mezara dönüşmesinde Afganistan devletini suçlu görmekte. Ona göre devlet, Nevâi makberesiyle Herat’taki Timurîler medeniyetine karşı ilgisiz kalmakta.

–          Afganistan hükümeti Hazret-i Ali Şir Nevâi’nin makberesini yenileme ve Nevâi’nin şânına yakışır bir anıt yapmak için eskiden kalma makbereyi yıktı. Fakat ne Afganistan tarafı ne  Özbekistan tarafı bu makbere için konuya hassasiyetle yaklaşmadı. Halbuki Afganistan devletine özellikle de Afganistan İletişim ve Medeniyet Bakanlığına başvurularak Ali Şir Nevâi ve Şahruh Mirza’nın makberelerinin restorasyonu hakkındaki istekler ifade edildiğinde onlar, bu işleri Özbekistan tarafının halletmesini umduklarını belirttiler. Şu ana kadar hiçbir olumlu adım atılmış değil, diyor Feryab ilinin Afganistan parlamentosu alt kanadındaki vekili  Serdar Muhammedrahmanoğlu.

Afganistan İletişim ve Medeniyet Bakanlığına bağlı Tarihî Yapıları Koruma İdaresi başkanı Abbasi Bey’e göre, devlet önümüzdeki yıl, yarım asır önce yapılan kubbeli yapıya benzer başka bir yapı kuracak.

Abbasi’nin bildirdiğine göre, Afganistan İletişim ve Medeniyet Bakanlığı, Nevâi’nin kabrini yeniden kurmak için 30 bin doların üstünde bütçe ayırmış.

Haberin özgün metni : http://www.ozodlik.org/content/article/1953037.html

(Türkiye Türkçesine “madali o’g’li” tarafından uygunlaştırılmıştır.)

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: