Arab bahori va Patriarxning kuzi – bbc uzbek

Pahlavon Sodiq

Bi-bi-si, London

29 yanvar 2012

“Osmon mezonlardan yiltirar edi. Yigirma yil avval edi, kuz edi, eru osmon tiniq edi. Va havoda o‘rgimchak iplari ohista suzardiki…”

Murod Muhammad Do‘stning “Lolazor” romani ibtidosidagi bu jumla xuddi she’r kabi o‘qiladi. O‘qilishi barobarida muallif o‘ylab topgan tashbeh singari xotiraga muhrlanadi. O‘zbek romanchiligida xazonrez, va ayniqsa, umr kuzining bu kabi poetik tasvirini boshqa bironta nasriy asarda uchratish qiyin. Umrki, saroylarga oshnolik va hukmfarmolikda o‘tgan…

Islom Karimov

Roman yozilganiga yigirma yildan oshdi. Bu yigirma yil asnosida muallifning o‘zi ham qahramoni singari saroylarga oshno bo‘ldi. Bugun saroydan uzoqroqda, “ohista suzib yurgan o‘rgimchak iplari”ni mushohada qilayotgan bo‘lsa ajab emas…

MUHAMMAD SOLIHGA – Tog‘boy Abdurazzoq (Тоғбой Абдураззоқ)

Aşağıda, halihazırda Kanada’da “muhacirat”ta yaşayan şair Tog‘boy Abdurazzoq (Тоғбой Абдураззоқ)’ın ERK Partisi ve Özbekistan Halk Hareketi lideri Muhammed Salih’e ithafen yazdığı şiiri okuyabilirsiniz.

“Yolg‘on uch kun erning tagida yotadi, …” – yangidunyo

Tolib Yoqubov

 

Donolardan eshitganman: “Yolg‘on uch kun erning tagida yotadi, uch kundan keyin er ustiga chiqadi va borib-borib oshkor bo‘ladi”.

Nega shunday? Rost – bir variantli, uni bir-biriga qarshi, bir-biriga mos kelmaydigan ta’rifi bo‘lmaydi, ya’ni haqiqat – bitta! Biror fakt haqida gapirsangiz-u, u rost bo‘lsa, uni boshqacha, ya’ni unga qarama-qarshi tarzda gapira olmaysiz.

Yolg‘on – ko‘p variantli, ya’ni bitta narsa (fakt) haqida istalgancha yolg‘on gapirish mumkin – ularning hammasi bir-biriga zid bo‘ladi. Yolg‘on gapiradigan odamlar aynan ziddiyatda tutiladilar.

Insoniyat tarixida “davlat” tushunchasi paydo bo‘libdi-ki, uning yonida “maxsus xizmat” (“xuf’ya tashkilot”, “josuslik xizmati” va h.) paydo bo‘lgan. Davlat siyosati, uning rahbarlari va ularning manfaatini qo‘riqlash uchun, albatta. Davlat ibtidoiy, feodal, mustabid, demokratik bo‘lishi mumkin, biroq uning maxsus xizmati hamma vaqt yolg‘on gapiradigan organdir. Mutaxassislarning gapiga qaraganda, bunday tashkilotga rost gapiradigan odamni xizmatga olishmas ekan.